Odpowietrzanie układu hamulcowego

Układ hamulcowy jest newralgicznym elementem systemu bezpieczeństwa samochodu, a jego konserwację powinno się zostawić specjaliście. W sytuacjach wyjątkowych można jednak odpowietrzyć go samodzielnie i bez specjalistycznych narzędzi.

W sprawnym układzie hamulcowym nie ma miejsca na powietrze. Zbyt długo użytkowany płyn hamulcowy ma jednak niższą temperaturę wrzenia i może jednak ulec zagotowaniu. Teoretycznie powietrze może się również dostać do układu hamulcowego w skutek nieszczelności jednego z elementów. Odczuwalnym skutkiem takiej sytuacji jest tak zwany „miękki hamulec” i dłuższa droga hamowania. Optymalnie jest połączyć odpowietrzanie z wymianą płynu hamulcowego na nowy. 

Przygotowanie

Standardowo potrzebna jest współpraca dwóch osób, w sytuacjach awaryjnych można wykonać odpowietrzanie samodzielnie. Przed samym odpowietrzeniem należy upewnić się, że zawory odpowietrzające są należycie utrzymane. W razie wątpliwości oczyszcza się je szczotką. Jeśli pordzewiały, konieczne jest użycie odrdzewiacza, a najlepiej wymiana zaworów. Z narzędzi będą potrzebne: przezroczysty gumowy wężyk o średnicy około 6 mm (optymalna długość to ok. 5 metrów), ewentualnie zacisk do umocowania wężyka, nowy płyn i zbiornik na zużyty płyn hamulcowy. Dostępne są specjalne odsysacze, które pozwalają dokładniej oczyścić układ hamulcowy, nie są jednak niezbędne. Proces samego odpowietrzania uzależniony jest od układu hamulcowego w danym samochodzie. 

Gdy nie ma ABS

W samochodach niewyposażonych w system ABS odpowietrzanie należy rozpocząć od koła najdalszego od pompy hamulcowej. W większości popularnych modeli umieszczona jest ona przy lewym, przednim kole. Wówczas odpowietrzanie należy zacząć od prawego, tylnego koła. Samochody produkowane na rynek Wielkiej Brytanii mogą mieć pompę po prawej stronie – wówczas rozpoczyna się odpowiednio od lewego tylnego koła. 

Schemat odpowietrzania:

większość pojazdów:
prawe tylne -> lewe tylne -> prawe przednie -> lewe przednie 

pojazdy z układem kierowniczym po prawej stronie:
lewe tylne -> prawe tylne -> lewe przednie - > prawe przednie 

Odpowietrzenie w samochodach bez ABS i kół przednich w samochodach z ABS

1. Wężyk zakładamy jednym końcem na zawór, stosujemy zacisk, jeśli nie trzyma się odpowiednio mocno. Drugi koniec umieszczamy w częściowo wypełnionym pojemniku z płynem. Końcówka wężyka musi cały czas pozostawać pod powierzchnią. Można ją umocować do brzegu pojemnika taśmą izolacyjną. 
2. Padałem hamulca „pompujemy” do czasu, kiedy znacznie wzrośnie opór. Zazwyczaj około 15-20 wciśnięć pedału hamulcowego wystarcza. Wówczas należy maksymalnie wcisnąć pedał hamulca i zablokować go. 
3. Zawór odkręcamy, prawdopodobnie wystarczy przekręcić go o pół obrotu. W tym momencie może być potrzebna pomoc drugiej osoby, jeśli nie możemy zablokować hamulca lub nie mamy długiego wężyka, by móc widzieć go z wnętrza samochodu. 
4. Płyn hamulcowy płynie w kierunku naczynia, powinien płynąć póki pojawiają się w nim pęcherzyki powietrza. Jeśli doszło do wyczuwalnego spadku ciśnienia w pedale hamulca, a pęcherzyki wciąż są widoczne, całą procedurę należy powtórzyć. 
5. Po odpowietrzeniu zakręcamy zawór i zabezpieczamy go (przeważnie zawory są wyposażone w kapturki). 

Samochody z ABS

W przypadku pojazdów wyposażonych w system ABS, odpowietrzanie jest bardziej skomplikowane. Przede wszystkim zaczynamy odpowietrzanie właśnie od pompy hamulcowej i stosujemy odwrotny schemat niż w przypadku systemów bez ABS. 

Schemat odpowietrzania

lewe przednie -> prawe przednie -> lewe tylne -> prawe tylne 

Warto sprawdzić dane techniczne pojazdu, producent może przewidywać inną kolejność odpowietrzania. Wówczas:
lewe przednie -> prawe przednie -> prawe tylne -> lewe tylne 

Wobec przednich kół stosujemy sposób analogiczny do tego zastosowane w pojazdach bez ABS. Odpowietrzenie kół tylnych wymaga włączenia zapłonu. Przebiega to następująco: 

Odpowietrzanie kół tylnych, gdy pojazd posiada ABS

1. Po umocowaniu wężyka wciskamy pedał hamulca kilkadziesiąt razy. Pozbywamy się ciśnienia regulacji ABS. W tym momencie przytrzymujemy wciśnięty pedał hamulca.
2. Włączamy zapłon i odkręcamy zawór. Podobnie jak w układzie bez ABS czekamy aż w wylewającym się płynie przestaną się pojawiać pęcherzyki powietrza.
3. Zamykamy zawór i czekamy aż pompa ABS wyłączy się sama.
4. Wyłączamy zapłon.
5. Czynności powtarzamy tak długo jak to konieczne, na koniec uzupełniamy płyn hamulcowy. 

Podsumowanie

Faktycznie usługa konserwacji układu hamulcowego ma w warsztatach dość przystępną cenę. Właściciele samochodów, którzy nie czują się zbyt pewnie w roli mechanika, powinni z niej skorzystać. Prawidłowe odpowietrzenie układu hamulcowego nie jest skomplikowane, jest natomiast żmudne i może potrwać około godziny. Znane są szybsze, ale mniej skuteczne metody. W przypadku tak ważnego układu lepiej nie ryzykować nawet drobnej niedokładności. 

Powiązane kategorie towarowe:

• Przewody hamulcowe elastyczne
• Płyn hamulcowy

Polecani producenci:

• Przewody hamulcowe Corteco
• Przewody hamulcowe Delphi
• Przewody hamulcowe Triscan
• Przewody hamulcowe TRW

FAQ

Po co odpowietrzać układ hamulcowy?

Odpowietrzanie usuwa powietrze z przewodów i pompy, które powoduje „miękki” pedał i wydłużoną drogę hamowania. Zalecane przy wymianie płynu lub przy podejrzeniu nieszczelności, dla bezpieczeństwa i prawidłowego działania układu.

Jakie narzędzia i przygotowanie są potrzebne?

Potrzebny jest przezroczysty wężyk (~6 mm), pojemnik na zużyty płyn, nowy płyn hamulcowy, ewentualny zacisk, szczotka i odrdzewiacz do zaworków. Standardowo pomaga druga osoba; można też użyć odsysacza.

W jakiej kolejności odpowietrzać samochody bez ABS?

Zaczynamy od koła najdalszego od pompy hamulcowej (najczęściej prawe tylne), potem: prawe tylne -> lewe tylne -> prawe przednie -> lewe przednie. Dla aut z pompą po prawej stronie odwrotnie dla tylnego startu.

Jaka jest kolejność odpowietrzania w samochodach z ABS?

Zaczynamy od pompy, stosując kolejność przednie -> tylne: zwykle lewe przednie -> prawe przednie -> lewe tylne -> prawe tylne. Producent może podawać inną kolejność, sprawdź dane techniczne.

Na czym polega procedura odpowietrzania (bez ABS) krok po kroku?

Wężyk na zawór, drugi koniec w pojemniku z płynem pod powierzchnią. Pompuj pedał 15–20 razy, przytrzymaj wciśnięty, odkręć zawór (ok. 1/2 obrotu), spuszczaj płyn aż przestaną wychodzić pęcherzyki, zakręć zawór i powtórz jeśli potrzeba; uzupełnij płyn.