Jak prawidłowo kasować luz na przekładni kierowniczej?

Całoroczna eksploatacja samochodu w polskich warunkach to wyzwanie zarówno dla kierowcy, jak i dla auta. Jednym z układów najmocniej odczuwających trudy poruszania się po krajowych drogach jest układ kierowniczy. A jedną z najpowszechniejszych usterek w jego obrębie jest tzw. luz w przekładni kierowniczej. Na szczęście w większości przypadków z tego typu usterką można uporać się samodzielnie. W jaki sposób?

Przyczyny powstawania luzu na przekładni kierowniczej

Choć pozornie wydaje się to być oczywistością, nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że układ kierowniczy to jeden z najważniejszych układów samochodowych. Jego znacznie tkwi przede wszystkim w roli, jaką pełni oraz wpływie na bezpieczeństwo kierowcy, pasażerów i wszystkich pozostałych uczestników ruchu drogowego. Tymczasem usterki i awarie układu kierowniczego, wynikające z niedostosowania konstrukcji oraz materiałów do poziomu obciążeń oraz środowiska pracy, stają się coraz częstsze. Jedną z takich usterek jest odczuwalny na kole kierownicy luz w przekładni kierowniczej. Skąd się bierze?

Winna powstawania luzu, któremu czasem towarzyszą wyraźnie słyszalne stukania podczas skrętu kół, jest tzw. maglownica, czyli zębatkowa przekładnia kierownicza. Maglownica przenosi ruch kierownicy na ruch mechanizmu zwrotniczego, co w efekcie skutkuje odpowiednim skrętem kół. Teoretycznie przekładnie te powinny bezawaryjnie wytrzymać co najmniej 100 tys. przejechanych kilometrów. W praktyce bywa i tak, że luzy i stuki pojawiają się w niej już po 20-30 tys. km. Na szczęście usterka tego typu nie zawsze oznacza konieczność interwencji mechanika, czy wręcz wymiany części. Luz można skasować samodzielnie, ale nie wszędzie i nie zawsze.

Kolejność postępowania przy kasowaniu luzu

Nie każdy luz na przekładni kierowniczej można skasować. Jeśli przekładnia uszkodzona jest po stronie, po której wchodzi kolumna kierownicza, luz możemy zlikwidować sami, za pomocą służącej do tego śruby. Jeśli jednak przekładnia wybita jest po stronie przeciwnej, likwidacja luzu będzie wymagała interwencji mechanika, który wymieni tulejkę znajdującą się wewnątrz przekładni.

Śruba regulacyjna, służąca do kasowania luzu na przekładni, zabezpieczona jest zwykle specjalną blachą i mocującą tę blachę mniejszą śrubą. W pierwszej kolejności należy odkręcić tę mniejszą śrubę i zdjąć blachę. Do dokręcania śruby kasującej luz będzie nam potrzebny klucz-oczko lub imbus (w zależności od zastosowanego rozwiązania). Pamiętajmy, aby śruby regulacyjnej nie wykręcać zupełnie, bo może się to skończyć wycieknięciem znajdującego się w przekładni płynu.

Przed przystąpieniem do kasowania luzu, należy ustawić koła w skrajnej pozycji. W tym miejscu zębatki są w najlepszym stanie. Ustawienie regulujemy tak długo, aż luz zostanie skasowany. Należy jednak uważać, aby nie przesadzić – kierownica musi chodzić lekko i płynnie. Jeśli skasowanie luzu do momentu, w którym kierownica nadal chodzi lekko, okaże się niemożliwe, oznacza to, że przekładnia nadaje się już tylko do regeneracji lub do wymiany.

FAQ

Co powoduje luz na przekładni kierowniczej?

Przyczyną jest zużycie maglownicy (zębatkowej przekładni kierowniczej) wskutek obciążeń i warunków drogowych. Objawia się luzem na kole i stukami przy skręcie; może pojawić się już po 20–30 tys. km.

Czy zawsze można skasować luz samodzielnie?

Nie. Można skasować tylko luz po stronie kolumny kierowniczej za pomocą śruby regulacyjnej. Jeśli luz wynika z zużycia wewnętrznej tulei po drugiej stronie, potrzebna jest wymiana lub regeneracja u mechanika.

Jakie są kroki kasowania luzu krok po kroku?

Zdjąć zabezpieczającą blaszkę i małą śrubę, użyć klucza oczkowego lub imbusu do dokręcania śruby regulacyjnej, ustawić koła w skrajnej pozycji i regulować aż do likwidacji luzu, nie przesadzając z dokręceniem.

Jakich środków ostrożności należy przestrzegać przy regulacji?

Nie wykręcać śruby regulacyjnej całkowicie (ryzyko wycieku płynu), nie dokręcać nadmiernie żeby kierownica pozostała lekka i płynna, regulować przy ustawionych kołach w skrajnej pozycji.

Kiedy konieczna jest wymiana lub regeneracja przekładni?

Gdy regulacja nie usuwa luzu bez nadmiernego usztywnienia kierownicy, gdy luzy występują po przeciwnej stronie przekładni lub gdy występują uszkodzenia wewnętrzne - wtedy potrzebna jest regeneracja lub wymiana.