Bieżnik opony samochodowej. Jakie są jego rodzaje i budowa?

To aż zaskakujące, jak niewielu kierowców zwraca uwagę na bieżnik swojej opony. Jeśli już gdzieś pojawia się temat bieżnika, to w 90% przypadków dotyczy on mierzenia głębokości (wysokości) bieżnika, nie zaś jego rzeźby. Dlaczego tak się dzieje? Dlaczego tak dziać się z całą pewnością nie powinno? Jakie znaczenie ma rysunek i typ bieżnika opony samochodowej i co każdy kierowca koniecznie powinien o tym wiedzieć?

Budowa bieżnika opony samochodowej, czyli znajomość anatomii ogumienia samochodowego

Opona samochodowa to jedna z niewielu części reagujących na poruszanie się pojazdu zmianą swojego kształtu. Żadna też część nie zmienia się podczas jazdy tak mocno i żadna nie ma na tę jazdę tak wielkiego wpływu. A to, w jaki sposób zmienia się kształt opony i jej zachowanie, zależy nie tylko od rodzaju mieszanki gumowej czy od jej wewnętrznych warstw, ale też od rodzaju i rysunku bieżnika.

Bieżnik klasycznej opony samochodowej montowanej w samochodach osobowych składa się z kilku elementów, z których każdy pełni określoną przez jego projektantów funkcję. Mamy tu więc:

• żebro centralne – jedno lub kilka, umieszczone w środkowej części bieżnika, odpowiadające za stabilność i precyzję prowadzenia pojazdu;
• klocki bieżnika – są to masywne elementy poprawiające przyczepność na różnych nawierzchniach, w tym na śliskiej i mokrej drodze;
• rowki wzdłużne i rowki poprzeczne – zwane również kanałami, zaprojektowane zostały z myślą o skutecznym odprowadzaniu wody oraz w celu zmniejszenia ryzyka aquaplaningu;
• lamele – typów lamel mamy obecnie całkiem sporo i ciągle powstają nowe. Lamele to niewielkie nacięcia poprawiające przyczepność zwłaszcza na lodzie i śniegu, stosowane głównie (choć nie wyłącznie!) w oponach całorocznych i zimowych;
• bark opony – ten również zaliczany jest do bieżnika, a jego elementy wzmacniają stabilność na zakrętach i poprawiają kontrolę nad pojazdem.

Bieżnik opony samochodowej jest zawsze tak projektowany, aby jak najlepiej spełniać określone przez jego twórców funkcje, zależne od typu i przeznaczenia danego modelu. W większości przypadków chodzi tu jednak m.in. o redukcję hałasu, efektywność paliwową czy  hamowanie w określonych warunkach pogodowych.

Rodzaje bieżników opon samochodowych, czyli 3 podstawowe typy, które każdy kierowca powinien potrafić rozpoznać

Kto interesuje się motoryzacją bardziej niż przeciętnie, ten wie doskonale, że rysunków (rzeźb) bieżnika mamy na rynku zatrzęsienie. Co model, to inna rzeźba, choć już niekoniecznie inny typ. Typów bieżnika mamy bowiem obecnie 3 podstawowe, których rozmaite hybrydy i tak są z reguły do jednego z tych 3 zaliczane. Co to za rodzaje bieżnika?

1. Bieżnik symetryczny
   

   Ten typ bieżnika łatwo rozpoznacie po identycznym wzorze po obu stronach opony, co czyni go prostym i uniwersalnym. Jakkolwiek taką oponę byście nie założyli, będzie dobrze. Bieżnik symetryczny, oprócz swojej uniwersalności, charakteryzuje się niskimi oporami toczenia i wysoką ekonomią użytkowania – opona z takim bieżnikiem jest tania, a zużycie paliwa niewielkie.

   Zastosowanie

   Bieżnik symetryczny to rozwiązanie idealne dla samochodów miejskich i kompaktowych (dla małych felg), szczególnie w warunkach umiarkowanych tak pod względem dynamiki jazdy, jak i pogody.

   Zalety:

   • niskie koszty produkcji i zakupu;
   • możliwość dowolnego montażu na feldze.

   Wady:

   • ograniczona przyczepność w trudnych warunkach (np. na mokrej nawierzchni).

   Jeśli szukacie opony do niewielkiego auta miejskiego, ekonomicznej, ale komfortowej, wybierajcie śmiało taką z bieżnikiem symetrycznym.

2. Bieżnik asymetryczny
   

   Ten wzór bieżnika składa się z dwóch części – wewnętrznej i zewnętrznej. Część wewnętrzna bieżnika asymetrycznego odpowiada za odprowadzanie wody – jest bardziej pocięta kanałami wodnymi, a zewnętrzna za stabilność na zakrętach – posiada masywniejsze klocki o małej liczbie nacięć.

   Zastosowanie

   Bieżnik asymetryczny powstał z myślą o samochodach klasy premium i autach z wyraźnie sportowym zacięciem. Dlaczego? Ponieważ to właśnie takie modele najczęściej wymagają doskonałej przyczepności zarówno na suchych, jak i mokrych nawierzchniach. Ich potężne silniki generują sporą moc, a i masa samego pojazdu wymaga solidnej stabilności w zakrętach.

   Zalety:

   • doskonała przyczepność na zakrętach;
   • lepsze osiągi w zmiennych warunkach pogodowych.

   Wady:

   • wyższy koszt zakupu;
   • wymaga precyzyjnego montażu zgodnie z oznaczeniami na oponie.

   Opony asymetryczne to dla wielu szczytowe osiągnięcie branży oponiarskiej. Czy słusznie? Z całą pewnością bieżnik asymetryczny powstał w odpowiedzi na wyzwania nowoczesnej motoryzacji, a więc dużej mocy i równie dużej masy pojazdów. I faktycznie, z reguły sprawdza się doskonale.

3. Bieżnik kierunkowy
   

   Bieżnik asymetryczny jest dobry, ale kierunkowy lepszy – tak przynajmniej mogą powiedzieć kierowcy często poruszający się w naprawdę trudnych warunkach. Wzór bieżnika kierunkowego ma kształt litery „V” lub i często też bywa określany w Polsce „jodełką”. Rysunek ten zaprojektowany został do szybkiego odprowadzania wody spod opony i w tej kategorii faktycznie jest najlepszy.

   Zastosowanie

   Idealny w warunkach deszczowych, a także na śniegu, gdzie kluczowe jest szybkie usuwanie wody i błota pośniegowego. Bardzo popularny w tzw. średnich rozmiarach felg, w samochodach o najróżniejszym przeznaczeniu.

   Zalety:

   • znakomita odporność na aquaplaning;
   • dobra przyczepność na mokrych nawierzchniach.

   Wady:

   • wymaga montażu zgodnie z kierunkiem toczenia wskazanym na oponie;
   • może generować większe opory toczenia i zwykle jest najgłośniejszy w porównaniu z innymi typami bieżnika.

Oczywiście, jak już wspominaliśmy, na rynku występują również rozmaite hybrydy i wariacje na temat podstawowych rodzajów bieżnika. Do takich wariacji należy zaliczyć chociażby:

• bieżnik terenowy – o dużych klockach i głębokich rowkach zapewniających lepszą trakcję na błotnistych, kamienistych i nierównych nawierzchniach. Bieżnik ten stosowany jest w pojazdach terenowych, a czasem i w SUV-ach;
• bieżnik „ekologiczny” – opracowany z myślą o redukcji oporów toczenia i niższym zużyciu paliwa, a stosowany głównie w samochodach hybrydowych i elektrycznych.

Znając te podstawowe typy bieżników opon samochodowych, możecie już z większą pewnością siebie przystępować do wyboru konkretnych modeli opon w naszym sklepie, na iParts.pl. Pamiętajcie, że rysunek bieżnika ma nie tylko zwracać uwagę i zachęcać do zakupu – owszem, coraz częściej te bieżniki robią wrażenie również pod względem estetycznym, jednak podstawą i tak jest ich skuteczność na drodze, w warunkach, do jakich zostały stworzone.

FAQ

Jakie znaczenie ma styl jazdy przy wyborze bieżnika?

Styl jazdy ma spory wpływ na wybór bieżnika opony samochodowej, dlatego:

• kierowcy jeżdżący dynamicznie, ceniący sobie przyczepność i stabilność w zakrętach, powinni wybierać bieżniki asymetryczne lub kierunkowe;
• osoby poruszające się głównie po mieście, raczej w spokojnym tempie, mogą postawić na bieżnik symetryczny, zapewniający wystarczającą stabilność przy niskich kosztach użytkowania;
• w trudnych warunkach, takich jak tereny górskie, bieżnik terenowy będzie najbardziej odpowiedni. Bieżnik ten oferuje lepszą trakcję na błotnistych czy zaśnieżonych drogach.

Jakie rodzaje bieżników sprawdzą się w regionach o dużych opadach deszczu?

W regionach o częstych i intensywnych opadach deszczu najlepszym wyborem jest bieżnik kierunkowy. Dzięki wzorowi w kształcie litery „V” i otwartym na zewnątrz kanałom wodnym, bieżnik ten skutecznie odprowadza wodę, zmniejszając ryzyko aquaplaningu i poprawiając przyczepność na mokrych nawierzchniach.

Czy rodzaj pojazdu wpływa na wybór bieżnika?

Tak, rodzaj pojazdu znacząco wpływa na wybór bieżnika, ponieważ:

• samochody sportowe wymagają bieżników asymetrycznych lub kierunkowych, które poprawiają ich osiągi, zapewniając jednocześnie stabilność przy większych prędkościach;
• SUV-y i pojazdy terenowe najlepiej sprawdzą się z bieżnikami terenowymi, oferującymi świetną trakcję na błocie, piasku czy śniegu;
• w samochodach hybrydowych i elektrycznych zaleca się stosowanie bieżników „ekologicznych”, zmniejszających opory toczenia i zwiększających efektywność energetyczną pojazdu.