Zbieżność kół – na co wpływa, jak sprawdzić i ustawić?

, W kategorii Zawieszenie / Wahacze / Łożyska kół
    

Zbieżność kół wpływa na jazdę samochodem, nie wszyscy jednak wiedzą w jaki sposób. Po co stosować konkretne ustawienia, jak sprawdzić jakie zastosowane jest w użytkowanym samochodzie i co zrobić gdy regulacja nie jest prawidłowa?

Odpowiedź na pytanie „Jak prawidłowo ustawić zbieżność kół?” jest bardzo prosta, ale za to trudna do zaakceptowania dla miłośników usprawnień, gdyż zawiera się w słowie „fabrycznie”. Producenci przygotowują podwozie pod kątem przeznaczenia pojazdu. Nie ma powodu by uznawać, że się mylą. Jednocześnie zły stan dróg lub wypadek mogą wpłynąć na konieczność wyregulowania tego istotnego parametru. Warto wiedzieć jak zabrać się do jego sprawdzenia.

Co to jest zbieżność kół?

Badanie zbieżności kół
W większości dostępnych modeli samochodów osobowych koła nie są wobec siebie idealnie równoległe. W zależności od stosowanego napędu (na tylne koła, na przednie koła, 4x4) i przeznaczenia pojazdu mogą one być ustawione zbieżnie, rozbieżnie, lub zachowywać zbieżność zerową. O zbieżności mówimy wówczas, gdy punkty znajdujące się najbardziej z przodu obręczy kół są bliżej siebie niż te znajdujące się z tyłu obręczy. Na grafice z prawej strony przedstawione zostało porównanie między układem zbieżnym, a rozbieżnym. Zbieżność określana jest jako kąt pomiędzy torami obu kół tej samej osi. W większości pojazdów przeznaczonych na standardowe drogi wartość zbieżności zawiera się w przedziale +3° (mocno zbieżne) do -3° (mocno rozbieżne). Tym samym w stosunku do osi pojazdu koło może być zbieżne o 1,5° do -1,5°. Oba koła tej samej osi muszą zachowywać identyczną zbieżność. 

Na co wpływa zbieżność?

Ustawiona fabrycznie zbieżność kół zawsze jest kompromisem, ponieważ nie jest możliwe poprawienie jednego z parametrów bez obniżenia pozostałych. Idealnie równoległe koła są optymalne pod względem zużycia paliwa i opon. Układ zbieżny osi przedniej stosowany jest w celu poprawienia stabilności pojazdu na drodze prostej. Wówczas samochód reaguje mniej dynamicznie i nie wymaga od kierowcy korekt na długiej prostej. Ta sama cecha jest natomiast niekorzystna przy gwałtownych zakrętach. Pojazd reaguje o ułamki sekund później, zachowuje się w sposób bardziej bezwładny. W samochodach o napędzie na tylne koła układ minimalnie zbieżny osi przedniej jest często koniecznością konstrukcyjną, która stabilizuje pojazd. Natomiast pojazdy z napędem na oś przednią lub o przeznaczeniu sportowym (rajdy samochodowe) mają przednią oś ustawioną rozbieżnie. Niekiedy stosuje się układ rozbieżna oś przednia + zbieżna tylna.

Najpopularniejsze ustawienia

Napęd Ustawienie osi przedniej Ustawienie osi tylnej
Na oś przednią Rozbieżne, równoległe w starych modelach Równoległe lub zbieżne
Na oś tylną Zbieżne Równoległe
4 x 4 Rozbieżne Różne

Korzyści i niedogodności różnych ustawień

Ustawienie osi przedniej Korzyści Wady
Zbieżne Pojazd prowadzi się bardzo stabilnie, duży komfort na długich trasach, brak korekt Mniejsza manewrowość, większe zużycie opon i paliwa
Równoległe Optymalne zużycie opon i paliwa  Średnia manewrowość, konieczność wprowadzania korekt podczas jazdy po prostej
Rozbieżne Pojazd reaguje szybciej i mniej bezwładnie na zakrętach Pojazd prowadzi się „nerwowo”, większe zużycie opon i paliwa

Podczas jazdy w niektórych modelach występuje niewielka zmiana zbieżności w stosunku do pojazdu nieruchomego. Warto zapoznać się z informacjami producenta. 

Kiedy zbieżność kół wymaga sprawdzenia?

Kupując samochód używany lepiej dokonać dokładnego przeglądu, w tym również sprawdzić geometrię kół. Podczas normalnego użytkowania można sprawdzić zbieżność kół raz w roku, najlepiej wiosną. Na ustawienia fabryczne mogą wpłynąć wypadki i jazda po uszkodzonej nawierzchni (krawężniki, bryły lodu, wyrwy w asfalcie). Widocznymi objawami wadliwego ustawienia mogą być:

  • „nerwowość” samochodu na drodze prostej (nadmierna rozbieżność),
  • odczuwalny bezwład pojazdu na ostrych zakrętach (nadmierna zbieżność). 

Nie warto mierzyć samemu

Doświadczony mechanik określi „na oko” czy koła są zbieżne, ale i tak wykorzysta specjalistyczne urządzenie by sprawdzić, czy się nie mylił. Niestety wszystkie domowe metody określenia dokładnych kątów zbieżności są obarczone ryzykiem błędu, a już różnica rzędu 0,5° jest na tyle poważna, by wpłynąć na jazdę. Faktycznie nawet z wykorzystaniem wskaźników laserowych trudno mieć pewność co do dokładności pomiaru. Dostępne są urządzenia mierzące zbieżność do dziesiątych, a nawet setnych części stopnia – najprostsze kosztują około 700-1000 zł. Profesjonalny sprzęt to wydatek nawet kilkunastu tysięcy złotych. Warsztaty liczą sobie ok. 100 zł za sprawdzenie zbieżności i jej prawidłowe ustawienie. Zbieżność kół jest istotnym czynnikiem wpływającym zarówno na bezpieczeństwo jak i komfort jazdy. Sprawdzenie i zmianę parametrów lepiej pozostawić specjalistom. Za pomocą drążków kierowniczych można zmienić zbieżność kół, problem polega raczej na dokładnym określeniu zbieżności przed dokonaniem zmian. 

Powiązane kategorie towarowe:


    

Komentarze

Zbieżność
Specu
,
23.06.2017
Odpowiedz
Ja ustawiam zbieżność u sprawdzonego mechanika i opony ścierają się równo, samochód nie skręca.
nissan
kris
,
01.03.2017
Odpowiedz
w moim aucie przez błąd mechanika nie mam pojęcia jak to zrobił ale przestawił coś przy maglownicy skutkiem tego podczas jazdy na wprost kierownica nie jest w poziomie,do tego prawe koło delikatnie skręca w lewo, zcieło mi opone i rozwaliło podwujne łożysko stożkowe
Zbieżność
Rodger
,
03.02.2017
Odpowiedz
Jest to ważna rzecz aby mieć dobrze ustawioną zbieżność kół bo w innym przypadku mogę się opony ścierać. Ja zawsze jeżdżę do punktu sprawdzonego w którym za każdym razem prawidłowo ustawią mi koła w aucie.
opony
karel
,
17.08.2016
Odpowiedz
dziwiłem się czemu jedna opona jest bardziej zużyta niż druga, po przeczytaniu tego artykułu już wiem
ustawianie
gerwazy
,
04.08.2016
Odpowiedz
niestety zbieżności każdy nie ustawi, na niejednej stacji diagnostycznej zrobili to źle, wybierajmy tylko sprawdzone miejsca
odstające koło
MaruchA
,
02.05.2016
Odpowiedz
kiedyś po wymianie drążków kierowniczych prawe koło zaczęło odstawać i autem ściągało na prawo. szybka wizyta na stacji i zbieżność ustawiona
zbieżność
romuald
,
25.04.2016
Odpowiedz
po każdej ingerencji w układ kierowniczy robię zbieżność. raz nie zrobiłem i ścięło mi przednie opony niemal do zera
Krawężnik
Jan
,
19.04.2016
Odpowiedz
Miałem przypadek że uderzyłem w krawężnik i ugięło mi drążek kierowniczy po czym samochodem nie dało się jechać bo ściągało go na prawą stronę a patrząc na samochód od przodu koła były ustawione jak by miały zeza.
napęd na cztery koła
mikro23
,
13.04.2016
Odpowiedz
Mam auto z napędem na cztery koła i niestety muszę przyznać że dopiero na czwartej stacji dobrze ustawili mi zbieżność. Samemu wiem że nie warto ustawiać bo można pogorszyć, ale żeby aż na tylu stacjach tego nie potrafili?

Dodaj swój komentarz