Klasyfikacja lepkości i jakości oleju silnikowego

Układ smarowania silnika samochodowego możemy porównać do krwioobiegu człowieka, czyli układu naczyniowego rozprowadzającego krew. Silnik z kolei to serce naszego pojazdu, od którego prawidłowej pracy zależy żywotność pozostałych komponentów samochodowych. Jednym ze sprzymierzeńców silnika jest dobrej jakości olej silnikowy. W dzisiejszym poradniku podpowiemy Wam jak prawidłowo dobrać olej oraz co oznacza klasyfikacja lepkości i jakości. Zapraszamy do lektury.

Na rynku dostępnych jest wiele produktów, różnych olejów silnikowych – od czego zatem należy rozpocząć wybór wybór tego jednego? Oleje silnikowe dzielimy na trzy rodzaje: mineralne, półsyntetyczne i syntetyczne. Różnią się one pomiędzy sobą zarówno sposobem ich pozyskiwania, jak i ich parametrami i właściwościami.

Oleje - charakterystyka

Oleje syntetyczne mają niską lepkość, dzięki czemu precyzyjniej pokrywają powierzchnie narażone na tarcie. Oleje syntetyczne nie są zalecane do silników o dużym przebiegu, ponieważ spowodować mogą więcej szkód niż korzyści. Syntetyczny środek smarny zawiera oleje bazowe, które powstają w wyniku procesu syntezy i zawierają bardziej jednorodne cząsteczki, niż te wykorzystywane w tradycyjnych olejach mineralnych. Oleje syntetyczne zapewniają szereg korzyści, które pozwalają zachować optymalną wydajność silnika przed długie lata. Wytwarzane są w o wiele bardziej zaawansowanych procesach rafinacji, dzięki czemu mają wyższą klasę czystości i jakości niż inne oleje silnikowe.

Jeżeli silnik ma duży przebieg i zaczyna „brać” olej to warto zmienić olej syntetyczny, na półsyntetyczny. W sytuacji, gdy zmiana oleju na półsyntetyczny nie pomaga należy sięgnąć po olej mineralny. Należy pamiętać również, że w przypadku w którym dotychczasowo stosowany był olej mineralny, zamiana na olej syntetyczny może być złym krokiem. Olej syntetyczny, z uwagi na bardzo dobre właściwości myjące może spowodować rozszczelnienie silnika i wypłukanie osadów – skutkiem czego może być zatkanie kanałów olejowych i zatarcie silnika.

Zdarza się jednak, że w przypadku zakupu auta z drugiej ręki nie wiemy jaki olej dotychczasowo był stosowany w aucie. Bezpiecznie jest wówczas wykorzystać olej półsyntetyczny, który nie wnosi takich zagrożeń jak syntetyk, a jednocześnie znacznie lepiej chroni silnik niż olej mineralny. Natomiast w samochodach o dużym przebiegu zaleca się zastosowanie wysokiej jakości oleju mineralnego.

Klasyfikacja lepkości oleju SAE

Każdy olej opisywany jest przez kilka parametrów, w tym klasę lepkości. Lepkość oleju jest miarą tarcia wewnętrznego, powodującego opór przy przemieszczaniu się warstw oleju względem siebie. Z lepkością oleju wiąże się kwestia oznaczeń, które widnieją przy jego nazwie – przykładowo 5W-30 lub 15W-40. Oznaczenia te biorą się z klasyfikacji SAE (Society of Automotive Engineers), opracowanych i rozdzielonych na 11 klas – w tym 6 klas przeznaczonych do smarowania silników w okresie zimowym i oznaczonych symbolami liczbowymi, przy których umieszczono literę W: 0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W oraz 5 klas lepkości, które określają lepkości wysokotemperaturowe, oznaczone i badane w inny sposób, w temperaturze 100°C: SAE 20, 30, 40, 50, 60.

W dzisiejszych czasach praktycznie nie spotyka się olejów sezonowych czyli takich, które trzeba wymieniać w zależności od pory roku. Olej silnikowy, który posiada zarówno cechy oleju zimowego jak i letniego, nazywany jest olejem wielosezonowym. Oznakowany jest podwójną symboliką np. 15W-40W, która łączy w sobie cechy oleju zimowego i letniego. Z uwagi na warunki klimatyczne w Polsce najczęściej stosowanych olejem jest 15W-40. Pierwsze cyfry znajdujące się przed literą „W” są oznaczeniem płynności w niskiej temperaturze. W naszych warunkach klimatycznych dobrze jak ta liczba jest niska bowiem oznacza to, że niska może również temperatura otoczenia, przy której olej nie traci swych właściwości smarnych. Oleje o symbolach odpowiednio 0W, 5W 10W przyczyniają się do łatwego rozruchu jednostki napędowej oraz płynnego i sprawnego przedostania się smaru do wszystkich zakamarków silnika.

Odwrotnie jest w przypadku cyfr znajdujących się po myślniku. Oznaczają one lepkość w wysokiej temperaturze. Zastosowano tutaj podobną zasadę im większa jest cyfra, tym wyższa może być temperatura otoczenia, w jakiej olej powinien być stosowany. Oleje o symbolach 40, 50 i 60 zapewniają doskonałe smarowanie silnika w odpowiednio wyższych temperaturach otoczenia.

Zwracając uwagę na specyfikację podaną na opakowaniu, możemy dowiedzieć się czy dany olej jest syntetyczny, półsyntetyczny czy mineralny:

• Olej mineralny o oznaczeniu: 15W-40, 15W-50
• Olej półsyntetyczny o oznaczeniu: 10W-40
• Olej syntetyczny o oznaczeniu: 0W-30, 0W-40, 5W-30, 5W-40, 5W-50, 10W-60

Klasyfikacja jakościowa oleju ACEA

Kolejną klasyfikacją, którą stosuje się w oznaczaniu olejów silnikowych jest klasyfikacja jakościowa. Klasyfikacja jakościowa opracowana przez Europejskie Stowarzyszenie Producentów Silników (ACEA) dzieli oleje silnikowe na te przeznaczone do silników benzynowych (S) i do motorów wysokoprężnych, czyli diesli (C). Oznaczenie klasyfikacji jakościowej ACEA składa się z dwóch znaków: litery S lub C oraz drugiej litery, która im wyżej w alfabecie, tym wyższa jest jakość oleju. W stosunku do silników benzynowych stosowane są oznaczenia SA, SB, SC, SD, SE, SF, SG, SH, SI, SJ, SL oraz SM, a w przypadku dieseli CA, CB, CC, CD, CE i CF, CF-4, CG-4, CH-4, CI-4 i CJ-4.

Wybór oleju – który warto wybrać?

Czy można jednoznacznie stwierdzić, który rodzaj oleju jest najlepszy? Niestety nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi, gdyż wszystko uzależnione jest od stanu silnika i przebiegu naszego auta. Oczywiście z punktu widzenia technologicznego najlepszym olejem jest olej syntetyczny. Jest on najbardziej wydajny i lepiej chroni silnik oraz jego komponenty, jednak nieodpowiednio zastosowany może spowodować kosztowne szkody. Poza tym olej syntetyczny lepiej rozszczepia cząstki stałe powstające w wyniku spalania, dzięki czemu stają się prostsze do wychwycenia przez filtry.

Decydując się na wybór oleju silnikowego powinniśmy przede wszystkim stosować się do zaleceń producenta. Jeżeli kupujemy nowe auto prosto z salonu problem na wstępie zostaje wyeliminowany, gdyż wszelkie potrzebne informacje zawarte są w instrukcji producenta. Problem pojawia się w chwili, gdy decydujemy się na zakup z drugiej ręki. Jeśli posiadamy informację o tym, z jakiego rodzaju oleju korzystał poprzedni właściciel, w większości przypadków powinniśmy wykorzystać olej o takiej samej specyfikacji. Jeżeli jednak nie mamy nawet takiej informacji, to przypadku aut średniego wieku stosuje się olej półsyntetyczny, który ma lepsze właściwości niż mineralny, a jest mniej inwazyjny niż wspomniany syntetyk.

>Pełną gamę olejów silnikowych do wszystkich marek i modeli aut znajdziesz na iParts.pl. W naszym sklepie znajdują się oleje silnikowe najlepszych światowych producentów – przekonaj się sam!

Powiązane kategorie towarowe:

• Oleje silnikowe

Polecani producenci:

• Oleje silnikowe Castrol
• Oleje silnikowe Mobil 1
• Oleje silnikowe Elf
• Oleje silnikowe Total

FAQ

Jaką funkcję pełni olej silnikowy?

Olej redukuje tarcie, chłodzi i uszczelnia elementy silnika, chroni przed korozją, usuwa zanieczyszczenia oraz tłumi hałasy i drgania, co wydłuża żywotność podzespołów.

Czym różnią się oleje mineralne, półsyntetyczne i syntetyczne?

Mineralne są najprostsze, tańsze; półsyntetyczne to kompromis między ochroną a ceną; syntetyczne mają najlepsze właściwości i czystość, ale mogą być nieodpowiednie dla bardzo zużytych silników.

Co oznacza oznaczenie np. 5W‑30 (klasyfikacja SAE)?

Liczba przed W określa płynność w niskiej temperaturze (łatwość rozruchu), liczba po myślniku - lepkość w wysokiej temperaturze (ochrona przy pracy). Niższe pierwsze liczby = lepszy start w zimie.

Jak dobrać olej do auta używanego lub o dużym przebiegu?

Najbezpieczniej stosować specyfikację producenta. Jeśli nieznana, dla aut średniego przebiegu wybierz półsyntetyk; dla bardzo zużytych silników rozważyć dobry olej mineralny lub konsultację z mechanikiem.

Czym jest klasyfikacja jakościowa ACEA i jak jej używać?

ACEA dzieli oleje na grupy dla silników benzynowych (S) i diesli (C) z kolejnymi literami oznaczającymi wyższą jakość. Wybieraj olej zgodny z oznaczeniem zalecanym przez producenta samochodu.